گیاهان دارویی؛ شاه‌کلید توسعه روستایی و جهش صادرات کشاورزی ایران

علی شریعتی‌مقدم، نایب‌رئیس اتحادیه صادرکنندگان گیاهان دارویی و زعفران، بر ظرفیت بالای ایران در تولید محصولات ارگانیک تأکید کرد. وی در گفت‌وگوی اختصاصی با خبرنگار عصرتولید، توسعه این حوزه را عامل رونق اقتصاد روستایی و افزایش صادرات دانست. با این حال، تحقق این اهداف نیازمند رفع موانع بانکی، حمل‌ونقل و اصلاح سیاست‌های ارزی است.

ظرفیت‌های اقلیمی و پیوند با تاریخ ایران

شریعتی‌مقدم با اشاره به شرایط اقلیمی کشور بیان کرد: تنوع اقلیمی، ما را به سمت تنوع‌بخشی به محصولات هدایت می‌کند. در این میان، گیاهان دارویی جایگاهی ویژه دارند؛ زیرا پیوند میان کشاورزی، فرهنگ و تمدن بخش مهمی از هویت ما را ساخته است.

وی تصریح کرد: متأسفانه به دلیل محدودیت‌های بین‌المللی و تحریم‌ها، فرصت‌های بزرگی از بخش خصوصی گرفته شد. این سرمایه‌گذاری‌ها می‌توانستند به حل مشکلات اشتغال کمک کنند و ارزآوری چشمگیری برای کشور به همراه داشته باشند.

بازار جهانی سلامت و سهم ناچیز ایران

پس از همه‌گیری کرونا، توجه جهانی به سلامت و سبک زندگی سالم افزایش یافته است. شریعتی‌مقدم با تأکید بر ظرفیت چند صد میلیارد دلاری بازار جهانی گیاهان دارویی گفت: بازارهایی مانند چین و ژاپن خواهان محصولات ما هستند. با این وجود، سهم ایران از این بازار عظیم بسیار ناچیز است و بخش عمده آن نیز به زعفران اختصاص دارد.

از سوی دیگر، بیشتر کسب‌وکارهای این حوزه در مناطق روستایی و به صورت خانوادگی شکل گرفته‌اند. بنابراین، توسعه گیاهان دارویی می‌تواند مستقیماً معیشت و اشتغال روستاییان را ارتقا دهد.

نقد سیاست‌های ارزی و کاهش اختیارات سازمان توسعه تجارت

شریعتی‌مقدم موانع بانکی و تعهدات ارزی را از چالش‌های اصلی صادرکنندگان برشمرد. وی با انتقاد از تضعیف ابزارهای حمایتی اظهار کرد: در گذشته، تصمیم‌گیری‌ها در شورای عالی صادرات متمرکز بود. اما اکنون اختیارات سازمان توسعه تجارت کاهش یافته و تصمیم‌گیری‌های ارزی، مسیر صادرکنندگان را دشوار کرده است.

وی افزود: بخش خصوصی عامل بروز مشکلات نبوده است. اگر یک فعال اقتصادی خطای کوچکی داشته باشد، با جرایم سخت روبه‌رو می‌شود؛ اما خسارت‌های ناشی از تصمیمات نادرست حاکمیتی جبران نمی‌شود.

در نتیجه، دولت و بخش خصوصی باید مانند دو ریل موازی عمل کنند تا صادرات به عنوان لوکوموتیو توسعه، اقتصاد کشور را به پیش ببرد.